درمان زردی نوزاد برای بسیاری از خانوادهها یکی از اولین و مهمترین نگرانیها پس از تولد کودک است. زرد شدن پوست یا چشم نوزاد ممکن است خفیف و موقتی باشد، اما در بعضی موارد نیاز به بررسی و اقدام درمانی دارد. به همین دلیل، آشنایی با روشهای درمانی درست به والدین کمک میکند تا هم آرامش بیشتری داشته باشند و هم در زمان مناسب برای سلامت نوزاد اقدام کنند.
اگر میخواهید بدانید زردی نوزاد چیست و چرا ایجاد میشود، در مقالهی دیگری بهصورت کامل به این موضوع پرداختهایم. اما در این صفحه، هدف ما معرفی روشهای مؤثر برای درمان زردی نوزاد، نشانههای هشدار و نکات مهمی است که هر پدر و مادری باید بداند. در ادامه، مرحلهبهمرحله بررسی میکنیم که چه زمانی درمان خانگی کافی است و چه زمانی باید از روشهای پزشکی استفاده کرد.
درمان زردی نوزاد موضوعی است که ذهن بسیاری از والدین را در روزهای اول تولد درگیر میکند. زرد شدن پوست و سفیدی چشم نوزاد ممکن است طبیعی و موقتی باشد، اما گاهی هم میتواند نشانهای باشد که نیاز به بررسی و درمان سریع دارد. به همین دلیل آگاهی از علائم زردی، علت بروز آن و روشهای درمان، به والدین کمک میکند با آرامش بیشتری برای سلامت نوزادشان تصمیم بگیرند.
زردی نوزاد معمولاً در ۲۴ ساعت تا چند روز اول بعد از تولد ظاهر میشود و در بیشتر موارد با تشخیص بهموقع قابل کنترل است. بعضی نوزادان فقط به تغذیه بیشتر و مراقبت در منزل نیاز دارند، اما در برخی شرایط، درمانهایی مانند فتوتراپی یا استفاده از دستگاه زردی لازم میشود. نکته مهم این است که درمان زردی باید بر اساس شدت بیماری و نظر پزشک انجام شود.
زردی نوزادان چیست؟
یرقان و یا زردی کودک یکی از شایع ترین عارضه هایی است که در هنگام تولد و در روزهای ابتدایی زندگی کودک برای او رخ می دهد.زردی در نوزادان به دلیل تجمع بیش از حد بیلی روبین در خون و زیر پوست رخ می دهد و دلیل تجمع بیلی روبین در خون نیز شکسته شدن گلبول های قرمز پیر و فرسوده است و زمانی که نوزاد در شکم مادر قرار دارد این بیلی روبین ها توسط کبد مادر دفع می شد و نوزاد در هنگام تولد توانایی دفع این بیلی روبین ها را ندارد زیرا کبد نوزاد هنوز نابالغ است و بیلی روبین ها در خون تجمع پیدا می کنند و دفع نمی شوند.
پیشنهاد میکنیم برای اطلاعات کاملتر، مقالهی «زردی نوزاد چیست» را مطالعه کنید.
علائم زردی نوزاد
اگر هر کدام از نشانه ها و علائم را در کودک تازه متولد شده خود مشاهده کردید حتما به پزشک مراجعه کنید تا با معاینه دقیق تر به وجود زردی و یا عدم وجود زردی در کودک خود پی ببرید و در صورت وجود درمان زردی کودک خود را شروع کنید.
- زرد شدن رنگ پوست
- بی تابی و گریه
- خستگی و اضطراب
- روشن بودن رنگ مدفوع و تیره بودن رنگ ادرار
- تغذیه کم
برای آشنایی با علت و مفهوم زردی، این مقاله را هم بخوانید: «علائم زردی نوزاد»
درمان زردی نوزاد؛ بهترین روشهای خانگی و پزشکی
زردی نوزاد یکی از شایعترین مشکلات روزهای اول تولد است و تقریبا ۶۰ درصد نوزادان در هفته اول زندگی به آن دچار میشوند. در بیشتر موارد زردی خطرناک نیست و با مراقبت صحیح و درمان بهموقع بهبود پیدا میکند، اما بررسی توسط پزشک اطفال ضروری است تا میزان زردی مشخص شود و در صورت نیاز درمان مناسب انجام گیرد.
بسته به شدت زردی، پزشک ممکن است درمان در منزل یا بستری در بیمارستان را پیشنهاد دهد. بسیاری از نوزادان با مراقبتهای ساده خانگی و تحت نظر پزشک بهبود پیدا میکنند. در ادامه با موثرترین روشهای درمان زردی نوزاد در خانه و روشهای پزشکی آشنا میشوید.
علائم زردی نوزاد چیست؟
برخی از مهمترین علائم زردی در نوزادان عبارتاند از:
- زرد شدن پوست صورت و بدن
- زرد شدن سفیدی چشم نوزاد
- خوابآلودگی بیش از حد
- بیحالی و کم شدن شیر خوردن
- تیره شدن ادرار یا روشن شدن رنگ مدفوع
در صورت مشاهده این علائم، حتما با پزشک مشورت کنید.
۱. شیر دادن مداوم به نوزاد
یکی از بهترین روشهای درمان زردی نوزاد در خانه، تغذیه مداوم با شیر مادر است. شیر خوردن مرتب باعث افزایش دفع بیلیروبین از طریق ادرار و مدفوع میشود و به کاهش زردی کمک میکند.
نکات مهم:
- نوزاد را هر ۲ تا ۳ ساعت شیر دهید.
- در صورت کم بودن شیر مادر، با پزشک مشورت کنید.
- کمآبی بدن نوزاد میتواند زردی را شدیدتر کند.
۲. فتوتراپی یا نور درمانی
فتوتراپی یکی از رایجترین و موثرترین روشهای درمان زردی نوزاد است. در این روش، نوزاد زیر نور مخصوص قرار میگیرد تا بیلیروبین اضافی بدن تجزیه و دفع شود.
مزایای فتوتراپی:
- درمان سریع زردی
- روشی ایمن و بدون درد
- قابل انجام در بیمارستان یا منزل با دستگاه مخصوص
مدت درمان بسته به شدت زردی توسط پزشک تعیین میشود.
یکی دیگر از راهای درمان زردی در نوزادان استفاده از فتوتراپی می باشد.با استفاده از لامپ های مخصوص و با دستور پزشک می توانید کودک را زیر این نور لامپ قرار داد و با استفاده از فتوتراپی زردی در نوزادان را کاهش داد و درمان کرد.
بیشتر بدانید: دستگاه فتوتراپی بدون چشم بند
پتو درمانی و درمان زردی نوزاد
با پیشرفت تکنولوژی و پزشکی راه های درمان زردی نیز راحت تر شده است و یکی دیگر از روش های جدید استفاده از پتو درمانی است زیرا پتوهای وجود دارند که به وسیله نورهایی که از خود ساطع می کنند می توانند به کاهش زردی در نوزادان کمک کنند و شما با پیچیدن کودک در این پتو می توانید به کودک شیر بدید و یا نوزاد را از جایی به جای دیگر ببرید و همچنین این پتو می تواند بصورت شبانه روزی نیز استفاده شود.
حمام با گل بنفشه و گل ختمی
شما می توانید زمان استحمام کودک خود با آب گرم از گل ختمی و گل بنفشه نیز استفاده کنید و این گلها را داخل ظرف آب کودک قرار دهید و کودک را در این آب استحمام کنید و این می تواند به کاهش زردی کودک کمک کند.
نور خورشید و درمان زردی نوزاد
یکی دیگر از روش های طبیعی برای کنترل و کاهش زردی نوزادان استفاده از نور خورشید می باشد شما با مشورت از پزشک خود می توانید در طول روز برای مدت کوتاهی کودک خود را در معرض نور خورشید قرار دهید .اما باید حتما دقت داشته باشید زیرا پوست کودک بسیار لطیف و حساس است و می تواند دچار آفتاب سوختگی شود.
ترنجبین و شیرخشت
استفاده از ترکیب شیرخشت و ترنجبین می تواند برای کاهش زردی نوزادان و درمان زردی نوزادان بسیار موثر باشد شما می توانید به اندازه یک نخود و یک قاشق ترنجبین برای کاهش زردی کودک استفاده کنید اما قبل از استفاده هر گونه روش درمانی در منزل با پزشک خود مشورت کنید.
آیا خوردن آب انار به درمان زردی نوزاد کمک می کند؟
انار یک میوه سرد و خشک است و میوه های سرد و خشک در کاهش میزان زردی در نوزادان موثر هستند و به همان اندازه استفاده از گرمیجات برای زردی نوزادان توصیه نمی شود.اما باید دقت داشته باشد که آب انار و یا خود انار باید توسط مادر مصرف شود و به هیچ عنوان به کودک آب انار و یا میوه های دیگر را چه به منظور رفع و کاهش زردی و چه برای سیر کردن شکم نوزاد و یا دریافت ویتامین نباید خوراند
بلکه برای اینکه نوزاد شما روند رشد طبیعی داشته باشد مادر نوزاد باید میوه و ویتامین کامل را دریافت کند تا از طریق شیر مادر،کودک نیز این ویتامین ها را دریافت کند پس مادر می تواند با خوردن انار باعث کاهش زردی در کودک شود.
اطلاعات بیشتر: خواص آب انار برای زردی نوزاد
تاثیر عرق کاسنی بر درمان زردی نوزاد
گیاه کاسنی یک گیاه بسیار مفید است و از سال های دور به عنوان یک گیاه درمانی استفاده می شده است .ابن سینا از این گیاه بعنوان تب بر،از بین برنده تشنگی مفرط ،و از بین برنده و التیام بخش بیماری های پوستی استفاده می کرده است.از گیاه کاسنی برای بهبود عملکرد کبد استفاده می شود و مزه بسیار تلخی دارد اما کاسنی هر چه تلخ تر باشد تاثیر بیشتری هم بر روی کبد خواهد گذاشت.
طب سنتی اعتقاد دارد با مصرف غذاهایی با طبع سرد می تواند میزان زردی در نوزادان را کاهش دهد و طبع عرق کاسنی نیز سرد است پس بهتر است مادر روزانه به مقدار مشخص شده از عرق کاسنی میل کنند و به صورت مداوم به کودک خود شیر دهد.
باید توجه داشته باشید که این اقدام باید با مشورت پزشک انجام شود اصلا و در هیچ شرایطی عرق کاسنی به کودک خورانده نشود.
درجه زردی نوزادان
چه زمانی می توان گف که یک کودک دچار زردی شده است؟
با استفاده از معاینات بالینی توسط پزشک می توان تشخیص داد کودک زردی دارد یا نه به طور مثال اگر کودک دچار زردی شده باشد سفیدی چشم به زردی می رود و رنگ صورت و یا دست و شکم نیز زرد می شود اما این روش مطمئن نیست و گاهی بسیار سخت نیز می باشد و باید آزمایشات لازم حتما صورت بگیرد تا به صورت قطعه زردی کودک تثبیت شود و نسبت به درمان آن نیز اقدام شود.اگر پس از آزمایشات لازم که در ادامه مقاله به آزمایشات نیز اشاره خواهیم کرد:
میزان زردی نوزاد عددی در حدود 10 بود می توان گفت کودکدچار زردی خفیف است و در این مواقع با مشورت پزشک می توان در منزل فتوتراپی را شروع کرد و یا اینکه به مدت 24 ساعت مادر شیردهی مداوم به کودک بدهد تا با دفع از طریق ادرار و مدفوع میزان زردی نیز از بدن کودک دفع و کاسته شود و بعد اگر میزان زردی ثابت و در عدد 10 باقی مانده بود و یا کاهش پیدا کرده بود
می توان شیردهی مداوم را ادامه داد تا زردی به طور کامل رفع شود اما اگر این عدد به چیزی بالای 13 رف کودک باید زیر نظر پزشک و تحت معالجه قرار بگیرد, آخرین میزان زردی نیز 25 است.آزمایشاتی که از طریق آن می توان تشخیص داد کودک دچار زردی شده است عبارت اند از:
- آزمایش خون
- آزمایش بیلی چک
آزمایش خون
میزان زردی کودکدر آزمایش خون از طریق گرفتن نمونه خون مشخص می شود و مطمئن ترین روش تعیین میزان زردی برای نوزادان است گرچه با کمی درد به دلیل استفاده از سوزن برای خونگیری است اما مطمئن ترین راه تشخیص نیز است.
آزمایش بیلی چک
آزمایش بیلی چک یک روش نوین و بدون درد و خونریزی است که با قرار دادن این وسیله در نزدیکی پوست پوست کودک می توان بدون خونربزی و درد میزان بیلی روبین خون را اندازه گرفت و جواب نیز در کمتر از 10دقیقه آماده می شود.برای انجام این آزمایش به یک دستگاه بیلی چک نیاز داریم تا با قرار دادن این دستگاه بر روی پیشانی کودک مقدار بیلی روبین را اندازه گیری کند.از این می توان در منزل هم به راحتی استفاده کرد.
دستگاه زردی نوزاد
زمانی که میزان بیلی روبین و درجه زردی کودک توسط آزمایشات به عمل آمده مشخص می شود دکتر تشخیص می دهد تا برای کاهش میزان زردی کودک از دستگاه های فتوتراپی استفاده شود و ممکن است این روند و فتوتراپی در بیمارستان و یا به تشخیص پزشک در منزل انجام شود.در دستگاه های فتوتراپی از لامپ ها و نور مخصوص برای درمان زردی نوزادان استفاده می شود.استفاده از این لامپ ها و نورهای مخصوص خطری برای کودک ایجاد نمی کند اما در صورت قرار دادن نوزادان در این دستگاه حتما باید از چشم بندهای مخصوص برای آسیب ندیدن چشم نوزادان استفاده کرد.
زمانی که نوزادان را در دستگاه های مخصوص قرار می دهیم بیلی روبین های جمع شده در خون آنها توسط نورهای آبی ،سبز و سفید تابیده شده شکسته می شوند و راحت تر از طریق ادرار مدفوع دفع می شوند.بعد از قرار دادن کودک در این دستگاه باید دوباره آزمایشاتی را انجام دهیم تا از میزان زردی و بیلی روبین در خون اطلاع پیدا کنیم.
به طور معمول بعد از قرار دادن کودک در دستگاه ها ظرف 4 تا 6 ساعت میزان زردی در نوزادان کاهش پیدا می کند.در روش فتوتراپی آسیبی به کودک وارد نمی شود اما اگر بعد از این روش کودک شما دچار مدفوع شل و یا بثورات پوستی جزئی شد طبیعی است بعد از مدتی رفع خواهد شد.
برای مشاهده قیمت و شرایط اجاره دستگاه زردی نوزاد، وارد صفحه اصلی سایت شوید.
کارهایی که زردی نوزاد را بیشتر میکند
زمانی که کودک شما دچار زردی شد باید از خوردن و یا انجام دادن برخی از کارها خودداری کنید تا نوزاد شما هر چه سریعتر بهبود پیدا کند و در صورت عدم رعایت این مسائل حال نوزاد شما بدتر خواهد شد و میزان زردی در کودک شما بالاتر خواهد رفت و درمان زردی کودک سخت تر خواهد شد و در صورت عدم درمان و یا طولانی شدن دوره بیماری آسیب های جدی به کودک شما وارد شود.ما قصد داریم تا در ادامه این مقاله شما را با نباید های طول درمان زردی نوزاد آشنا کنیم.
- گرم نگه داشتن نوزاد
- خوردن سیر و پیاز
- خوردن غذاهای تند
- قطع کردن شیر مادر
- خوردن غذاهای دیر هضم
گرم نگه داشتن نوزاد
اگر کودک شما دچار زردی شده است نباید محیط منزل و یا محل خواب کودک را زیاد گرم کنید و یا با پوشاندن لباس زیاد بدن کودک را بیش از اندازه گرم نگه دارید زیرا با این کار زردی کودک شما افزایش پیدا خواهد کرد.
خوردن سیر و پیاز
خوردن سیر و پیاز توسط مادر و شیر دادن به کودک نیز باعث می شود تا میزان زردی در کودکان بالا برود و طول درمان نیز افزایش پیدا کند
خوردن غذاهای تند
خوردن غذاهایی با ادویه زیاد و تند نیز باعث بالا رفتن میزان زردی در نوزادان می شود زیرا شیر مادر و تغذیه مادر تاثیر مستقیم در روند بیماری نوزادان دارد.
قطع کردن شیر مادر
یکی از بدترین کارهایی که مادر در زمان زردی کودک می تواند انجام دهد قطع کردن شیر مادر است زیرا با این کار بدن کودک کم آب می شود و میزان زردی نیز در نوزاد بالاتر خواهد رفت و بیلی روبین جمع شده در بدن دفع نخواهد شد.
خوردن غذاهای دیر هضم
خوردن غذاهای دیر هضم مانند گوشت قرمز و کله پاچه و بادمجان توسط مادر نیز می تواند روند بهبود بیماری را در نکودک کند می کند و یا باعث بالا رفتن میزان زردی در کودک شود.
and 
in 
.